Mentale gezondheid in een razendsnelle wereld: tijd om zaadjes te planten voor menselijkheid in tijden van AI

Week van de Mentale Gezondheid (2-8 juni)

De wereld verandert. Razendsnel. AI dringt in hoog tempo door tot elke sector: van onderwijs tot zorg, van productie tot kantooromgeving. En hoewel technologie veel kan, kan het één ding niet: voelen, verbinden, reflecteren.

In tijden waarin algoritmes sneller beslissen dan wij kunnen nadenken, moeten we als mens leren om net trager, bewuster en veerkrachtiger te worden. Want waar technologie versnelt, vraagt mentale gezondheid net om vertraging.

Waarom mentale kracht belangrijker is dan ooit

Volgens recente cijfers:

• Kampt 1 op 3 Belgen met psychische klachten.

• In Nederland voelt 17% van de werknemers zich mentaal uitgeput (TNO, 2023).

• 38% van de Belgische jongeren geeft aan zich vaak tot altijd eenzaam te voelen (Universiteit Gent, 2022).

• In de hybride werkcontext voelt 34% van de werknemers zich sociaal geïsoleerd (McKinsey, 2023).

  

  Doe jij mee?

"Dat zijn geen cijfers. Dat zijn mensen."

We zien het in onze praktijken. In bedrijven. In scholen. Jongeren, ouders, leerkrachten, leidinggevenden – allemaal worden we geconfronteerd met toenemende druk, veranderende verwachtingen, en een wereld die steeds minder voorspelbaar wordt.

Verbondenheid: een basisbehoefte, geen nice-to-have

Bij Thuja Training werken we vanuit de zelfdeterminatietheorie (Deci & Ryan) – een krachtig psychologisch kader dat stelt dat ieder mens drie fundamentele psychologische basisbehoeften heeft om te kunnen floreren:

• Autonomie – je leven en werk zelf kunnen sturen

• Competentie – je bekwaam voelen in wat je doet

• Verbinding – je gedragen voelen, ergens bij horen, verbondenheid

  
  

En net die laatste – verbinding – staat in deze digitale tijden onder druk.

Ja, hybride werken heeft voordelen. Flexibiliteit, focus, autonomie. Maar we mogen niet vergeten dat menselijk contact géén luxe is. In veel gesprekken met medewerkers hoor je:

"Ik voel me soms eenzaam, zelfs al zit ik in een team."

Wanneer verbondenheid wegvalt, kan zelfs de beste job leeg aanvoelen. Sociale isolatie is dan ook één van de grootste voorspellers van burn-out en depressie (WHO, 2022).

Wat AI niet kan: de kracht van menselijkheid

Sinead Bovell - futurist

De futurist Sinead Bovell wijst erop dat de AI-revolutie onvermijdelijk is:

“AI zal bepaalde taken overnemen. Maar wat AI niet kan, zijn de uniquely human skills: empathie, moreel redeneren, verbinding maken.”

Daarom moeten we investeren in mentale kracht, niet alleen in technische skills. Als ouder, als leraar, als medewerker én als leider.

Want:

• Een leider die onder druk kortaf reageert, is vaak niet ongeïnteresseerd. Die is overweldigd.

• Een medewerker die uit verbinding gaat, wil niet weg – die mist houvast.

"We zijn allemaal mensen. En dus hebben we verbinding nodig om te kunnen functioneren."

Mijn kijk als cognitieve en organisatiepsycholoog

Vanuit mijn achtergrond in de cognitieve en arbeids- en organisatiepsychologie zie ik dagelijks hoe mentale belasting sluipend toeneemt. In persoonlijke trajecten zie ik hoe mensen vastlopen in overprikkeling, perfectionisme of eenzaamheid. In organisaties merk ik hoe teams soms functioneren op automatische piloot, zonder écht contact.

Precies daarom is de Week van de Mentale Gezondheid zo belangrijk. Niet als campagne, maar als uitnodiging tot bewustwording. Tot vertragen. Tot terugkeren naar wat ons mens maakt.

Ik heb mogen werken met bedrijven die ruimte durven maken voor dialoog, die hun leiders leren hoe je écht luistert, en die welzijn structureel verankeren in hun beleid. En dit is een proces van acties ondernemen, evalueren, bijsturen en opnieuw proberen. En ik heb individuen begeleid die – met kleine stappen – opnieuw verbinding vonden: met zichzelf, met hun werk, met hun omgeving.

Psychologische veiligheid, emotionele intelligentie, moreel redeneren, leiderschap met ziel – het zijn geen buzzwords. Het zijn de fundamenten van een duurzame werkomgeving.

Wat kan je doen tijdens de Week van de Mentale Gezondheid?

💡 Voor bedrijven:

• Organiseer verbindende koffiemomenten of slow conversations.

• Zet een wandelmeeting op met de vraag: “Hoe gaat het nu écht met jou?”

• Maak verbondenheid bespreekbaar in teams.

  
  

💡 Voor leidinggevenden:

• Geef het goede voorbeeld: wees open, menselijk, kwetsbaar.

• Menselijkheid is nodig. Ook aan de top.

• Vraag niet alleen naar prestaties, maar ook naar ervaringen.

  
  

💡 Voor hybride teams:

• Start elk overleg met een korte check-in.

• Stimuleer peer-to-peer support: medewerkers leren ook van elkaar.

  
  

💡 Voor jezelf:

• Plan niet alleen werk, maar ook verbinding in je agenda. Ken je onze Floreer Planner al?

• Spreek je uit als je je alleen voelt – het is geen teken van zwakte, maar van menselijkheid.

Mijn boodschap als organisatiepsycholoog

We kunnen de wereld niet vertragen. Maar we kunnen wél leren om onze wortels steviger in de grond te planten.

Technologie heeft zijn plek, maar het is onze taak om de menselijke maat te bewaken.

Bij Thuja Training geloven we dat mentale gezondheid start bij kleine zaadjes: een open gesprek, een wandeling, een check-in, een moment van aandacht. Vanuit verbinding.

Wil je als organisatie inzetten op leiderschap, welzijn of verbondenheid? Laat het ons weten – Thuja Training begeleidt teams, scholen en leiders in welzijn en verbondenheid.

Start jouw groeireis